KUNARTEREN TRIPETAN; KIRIBILEN IZ IKUSTEN

Aste honetan Kunarteko arduradunak etorri zaizkigu prozesu sortzaile bat nola burutu duten kontatzera. Honek zentzu handia du, izan ere, aurten guk egingo dugun Antzerkia,(bai, letra larriz) hori bera da, oinarrian. Hau da, gure antzerkia sortzeko prosesu sortzaile batean sartu gara lehenik eta behin.

Horrela, kunarteko kideek, hauen helburu pedagogikoak adierazi dizkigute, besteak beste, sormena haur oso txikiekin garatzea eta kulturaren demokratizazioa.

Bi hauek izan ziren gure taldearentzat helbururik garrantzitsuena, eta kunarterekin ados gaude antzerkilaritzan eta arteen inguruan, orokorrean, haur hezkuntzak gaur egun, oraindik, oso islada gutxi duela adierazten dutenean. Eta baldin badu, ez dago poltsiko guztien eskura.

Horregatik jaiotzen da Kunarte, haur txikienei, 0-6 bitartekoei, hain zuzen ere, dagokien eskaintza kulturala emateko.

Horregatik, hauek planteatzen dituzten antzezlan guztiak adin horretarako daude espreski sortuak, eta horretaz gain, haurrek antzerkiaren gaiarekin bat datorren instalazio bat bizitzeko aukera dute Kunartek duen beste espazio batean. Horrela antzerkiaren esperientzia haur txikienen perspestibatik bizitzen dute, hemen eta orain, hain zuzen ere.

Honen ondorioa miragarria da: haurrek goitik behera sartzen dira ikusiko duten antzerkian, eta mezuaz eta istorioaz disfrutatzeaz gain, benetako bizi esperientzia esanguratsua bihurtzen da haientzat.

Horrela ikusi ahal izan genuen Kunartek erakutsi zigun Iz antzezlanean:

Hasteko, Iz Kiribil antzerki taldearen lana dela. Iparraldetik datoz eta Jean Philippe Leremboourek zuzentzen du, eta Amaia Hennebuttek jartzen du taula gainean. Izek Gizakiaren hitorioaren ibilbidea kontatzen du, euskal mitologian oinarritutako estetika milimalistarekin. Horrez gain, taula gainean aktore eta musikari batek egiten du lan, antzerkiaren atmosfera borobilduz.

3-5 urteko haurrentzat planteatzen dute, eta gu, Irakasleen eskolako ikasleak izanik, izugarri lagungarria izan zen Iz ikusteaz gain bost urteko haur talde baten erantzunak behatu ahal izan genuelako.

Bi ideia argi atera genituen esperientzia hontatik: Haurrek bere era dutela antzerkiaz gozatzeko, eta horregatik helduok gure jarrera modulatu behar dugula. Ixiltzeko eskatu beharrean, aktorreekin eserlekutik egiten dituzten interakzioak errespetatuz, gehien bat. Tarte horretan, gure ardura bakarra haurra antzerkiaren istorian sartzen dela zihurtatzea da, eta atmofera hori apurtzen bazaio, berriro ere barrura sartzea.

Honetaz gain, tartea izan genuen ere Kiribil taldearekin gure aburuak banatzeko, eta beraiekin antzerkilaritzako hainbat teknika ikusteko.Horietan aipagarriena entzuketa aktiboaren ariketa izan zen, behar beharrezkoa taula gainean daduden aktoreek elkar ulertzeko, gidoitik kanpo egiten dituzten edozein moduko adierazpenetan.

Oso esperientza positiboa izan zen guretzat, eta eskertu izan genuke hau lehenago egin bagenu, gure prozesu sortzailea askoz gehiago erraztuko bailukelako.

KunArte

KunArte, haurrentzako (1-6 urte) eta beren inguruan dauden pertsona helduentzako berrikuntza artistikorako arte zentroa daukagu, non dibertsio adimentsua, estimulazio artistikoa eta hezkuntza kulturala eskaintzen den haur eta beren familiei. Gauzak horrela, espazio hau estimulazio artistikorako proposamena da eta bide batez, sormena eta emozioak lantzen dira. 

Jakin badakigu, arestian aipatutako adin hauetako haurrak, etengabeko esplorazio garaian daudela. Fase honetan, KunArtek espresio artistiko guztiak garatzeko eremua eskaintzen du, hau da, haurren garapen integrala eta adimen anitzak garatu eta hauetan trebatzeko espazioa eta estimulazio baliabideak biltzen ditu. 

Guzti hau aurrera eramateko, askotariko programazioak prestatzen dira arlo desberdinak jorratzeko. Alde batetik, hazkuntza pertsonala, banan-banakako adierazpena eta hizkuntza artistiko desberdinak lantzeko, ingurune ludiko eta kreatiboak ahalbidetzen dute. Gainera, arte eszenikoak eta musika familian ikusi, begiztatu eta dastatzeko abagunea eskaintzen du, bide horretan, bai segurtasuna bai sentsorial eta emoziozko lurralde berriak aztertzera bultzatuz. Beste alde batetik, sorkuntza eta ikerketarako toki irekia den heinean, ezberdinen arteko harremanak bultzatzeko espazioa da. Azkenik, mintegiaren helburua antzerkia, artea eta haurtzaro txikiaren arteko lotura ugarien begirada panoramikoa eskaintzea da. 

Ondorioz, arestian aipatutako oro kontuan izanik, KunArten artea, estimulazio, adierazpen, hausnarketa, desira, komunikazio, imaginazio gisa ulertzen da, ezagutza eta emozioaren arteko topaketa izango balitz bezala.

EDUCA+/JAVIER ABAD

"Acciones que construyen espacios, espacios que construyen acciones"

HAUR ANTZERKIA ETA DOLUA

Txabi Arnalek dioen moduan, bereziki garrantzitsua da umeei heriotzari buruz hitz egitea, bizitza, gaztetasuna, arrakasta eta konforta helburu duen gizarte batean bizi garelako, eta horrek heriotzaren trataera normal, laiko eta sufrimendu gabea ekiditen duelako. Dolua eta honek dakarren sufrimendua bizitzarako hezkuntzaren parte da, eta horregatik ezin zaio garrantzirik kendu heriotzaren gaiari. Hau lortuz gero, pertsonaren hezkuntza integral eta orekatua lortuko dugu. (Arnal, 2012).

Txabi Arnalek bere doktorego tesian Album estiloko ipuinak proposatzen ditu gai hau jorratzeko, eta gu,hori aprobetxatuz, haratago joan eta antzerki proposamen bat aurkeztu nahi dugu, doluaz oso era interesgarrian mintzo dena.

Proposamen hori Markeliñe antzerki taldearen Euria antzezlana da:

Markeliñe antzerki taldea ezaugarriarazten duena zera da: sortzen dituen antzerki guztiak kutsu sozial eta kritikoa dutela, non ikuslegoaren buruhausteak eta kontradikzioak taularen gainean jartzen dituzten estetika eta edertasun izugarriarekin gainera . Haien sortzeko metodoa librea da, baina antzerkiaren funtsarekin koherentzia duena, eta horrela moldeak apurtzeko gai diren obrak lortzen dituzte, ikuslegoa txundituz.

Hamaika antzezlan badituzte ere, guk, antzerki taldearen EURIA proposatzen dizuegu. Heriotza, galera , samina , dolua eta erresilentzia tratatzen dute, hitzezko azalpenik gabe, teknikoki jarduera oso zaila bihurtzen duena. Baina Markeliñe taldekoek lortzen dute umorea eta dantza komunztatuz, obra mutu batean, eta horrek egiten du benetan eder.

Datorren emanaldia Areetako Andres Isasi Musika eskolan izango da, Urtarrilaren 29 an, arratsaldeko seiretan.

Gutako batzuk han izango dira, inoiz ez delako berandu gure barneko haurtxoari kultura dieta eman, eta arima elikatzeko, hurrengo mundura bapo eginda joan dadin, joaten baldin bada!

PRAKTIKAK

Kaixo lagunak!

Hiru hilabete zehar unibertsitatera etortzen eta teoria ematen egon ondoren, azkenean praktikak ailegatu dira! :) Gogotsu hasi gara izan ere unibertsitateko eduki guztiak praktikan jartzeko aukera paregabea da, gainera, ikasketa-prozesuaren errealitatea da. Taldeko partaide bakoitza eskola ezberdin batean egon gara. Hauek dira egon garen ikastetxeak:

Laudio Ikastola (Laudion): 5 urteko gela

Niño Jesus (Gasteiz): 2 urteko gela

Urkide (Gasteiz): 4 urteko gela

Odon de Apraiz (Gasteiz): 5 urteko gela

Buztintxuri (Iruña): 5 urteko gela

Ander Deuna (Sopela): 4 urteko gela

Marianistas (Gasteiz): 3 eta 4 urteko gela

Hona hemen gure hausnarketa:

Lehenik eta behin aipatu beharra dago oso zaila dela hiru praktikaldi hauetan bizi izandako esperientzia laburbiltzea, izan ere asko dira irakaskuntzari buruz hausnartzen dugunean burura etortzen zaizkigun gogoetak. Hala ere, ahalik eta hobekien egiten ahaleginduko gara.

Hezkuntza oso garrantzitsua da ume baten garapenerako eta bere identitatearen eraikuntzarako. Hortaz, eskolaren helburua umearen ahalmenak eta gaitasunak garatzea izango da, hau da, pentsamendua sortzea eta ezaguerak eraikitzen joatea. 

Haurra eskolan sartzen den unetik bere ingurua zabaltzen hasten da eta besteekin elkarrekintzan garatu egiten du, hots, gizarteratu egiten da. Horregatik familiak emandako heziketaz gain, eskolaren heziketa oso garrantzitsua da haurraren garapenerako. Familian eta eskolan bizitzako oinarrizko arauak ikasten hasten dira eta arau horiek deskribatzeko gai dira. Gainera, adiskidetasunaren eta tradizio ugarien, jaiegunak, urtebetetzeak, ibilaldiak, bidaiak… oinarrizko ezagutza bereganatzen dute.

Lehenengo pausoak ematen dituzte erregulazio emozionalaren bidetik eta beren emozioei identifikatzeko gero eta trebetasun handiagoa dute. Adin horietan, hizkuntz trebetasunen garapenak gero eta konplexuagoak izaten eta elkarrekintzetan gero eta gaitasun sozial handiagoa berenganatzen laguntzen die, eta jolasteko moduari buruzko akordioetara iristen, elkarri imitatzen edo lankidetzazko jokabideak hartzen ere. 

Lagunekin jolasean aritzen dira, elkarri lagundu, kontsolatu eta defendatzen diote eta taldean lankidetza handiagoa antzematen zaie, nahiz eta borroka eta gatazka handiagoak ere sortu. 

Hizkuntza funtsezko osagaia da haurrek errealitatea interpretatu eta ordenatzeko. Horrela, hizkuntzak funtsezko eginkizuna betetzen du errealitate horren eraikuntzan. Errealitatea eskaintzen zaizkien ereduen arabera eraikiko dute. Horregatik, ekintza hezitzaileak dira haurrak izendatzea, mesprezuzko hizkuntzak saihestea, eta elkarbizitza positiborako ekintzak indartzen dituzten hizkuntzak erabiltzea.

Umeak autonomoki joka dezaten saiatu behar gara, hau da, aukerak eman ardura txikiak beraien kabuz lor ditzaten eta baita akatsak egiten utzi ere. Gauzak lortzeko ahalegina egin behar dela ikusi behar du, zailtasunak dituzten egoerak aurkeztu behar zaizkio, eta nahi duena lortzeko zailtasun horiek gainditu beharko ditu.

Hasieran gure laguntza behar dute agian, baina behin lagunduta beraiek egiteko gai izatea lortu behar dugu. Horretarako pazientzia guztiz beharrezkoa da. Hiru praktikaldi hauetan konturatu gara garrantzi handikoa dela, izan ere, ume guztiak ez baitira berdinak eta batzuk zailtasun gehiago dituzte eta ondorioz, arreta gehiago eskaini behar zaie.

Aniztasunaren tratamenduari erreparatzen badiogu, dibertsifikazioan eta integrazioan oinarritutako eskola bultzatu behar dela uste dugu. Baina zoritxarrez gizarte honen baloreek zaila egiten dute, besteak beste, sexismoa, arrazakeria… Eta kontuan hartu behar dugu, dibertsitateak gutariko bakoitzak berezia egiten gaituela. Gizarte batean talde desberdinak daude, pertsona desberdinak daude, motibazio, pentsaera eta ikuspegi desberdinak daude… Hortaz, aniztasun horretaz elikatu behar gara, guztiz positiboa delako.

HAUR ERREFUXIATUEN EGOERA

Nazio Batuen Errefuxiatu Agentziak jakinarazi du testigantza sinesgarriak jasotzen ari dela ihesean ari diren emakumeak eta haurrak sexu-abusuen biktimak direla ohartaraziz.

Aurten, gerratik eta miseriatik ihesi, 664.000 pertsonek zeharkatu dute Mediterraneoa Europako beste herrialde batzuetara heltzeko asmoz, eta horietako %34 umeak eta emakumeak dira.

Europoleko ordezkari baten adierazpenek eman dute auziaren berri, Polizien agentziak uste baitu Europako Batasunean erregistratutako 10.000 haur errefuxiatu desagertuta daudela, eta horietako asko mafien esku izan litezkeela. Horietako batzuek euren familietako kide batzuekin egotea lortu dute, baina beste batzuek giza trafikoan aritzen diren erakundeen esku gelditu dira.

Gutxienez, bakarrik bidaiatzen duten 5.000 bat ume agintarien zaintzatik desagertu eta “egitura kriminalen” menpe gelditzen dira.

Europolek atzeman duen egitura kriminala "berria eta oso sofistikatua" dela esan du. Hain justu, duela 18 hilabete sortu da eta Alemanian eta Hungarian du gunea. Italiatik Hungariara joaten dira umeak eta han Europako beste herrialdeetan sartzen dituzte giza trafikoak aritzen direnek.

Adingabeen sektorea bereziki ahula da gaurko gizartean. Babesteko neurri asko hartzen diren arren, bai nazional nahiz nazioarte mailan, bere eskubideak sarriegi urratzen dira. Eta gazteak etorkizuna direla esaten bada, babestuko dituen benetako inguru bat eskaini behar zaie.

TALDE LANA

Zenbait lan egiterako orduan, maiz askotariko arazo eta zailtasunen aurrean aurkitzen gara, bai bakoitzak bere buruarekin, besteekin edota kanpoko alderdiei dagokionez. 

Hasteko, lan batzuk egin bitartean, hasieran uste baino zailagoak suertatzen dira; izan ere, ezustekoak gerta daitezke. Gainera, batzuetan taldez kanpoko jendearekin lan egitea egokituz gero, hasieran espero dena eta amaierako emaitzaren artean alde nabaria egotea gerta daiteke; hau da, ditugun itxaropenak ez dute errealitatearekin bat etortzen eta egin beharrekoak moldatu beharra dago. Izan ere, askotariko jendearekin lan egitean, aniztasuna nabaria da eta ondorioz, emaitzak ere. 

Gainera, talde lanean kudeaketa eta antolaketa ona egitea ezinbestekoa da, egin beharrekoa adostuz eta helburuak zehaztuz, besteak beste. Bestalde, gerta daitekeenez gauzak espero bezala ez ateratzea, alternatibak izatea nahitaezkoa da lana bertan behera ez uzteko; izan ere, gauzak modu bat baino gehiago dagoela argi eduki behar da. Honen harira, taldean askotariko iritziak egotea ohikoa da eta guztiak entzutea eta aintzat hartzea beharrezkoa da, lehen aipatu bezala, gauzak egiteko modu ezberdinak baitaude. Horretarako, entzuketa aktiboa beharrezkoa da, gure komunikazio egokia bermatzeko. 

Amaitzeko, beharrezkoa da aipatzea besteekin aritzen garen heinean, balio batzuk argi edukitzea nahitaezkoa da, errespetua, tolerantzia eta elkarlana besteak beste.